Świadczenia rodzinne stanowią formę wsparcia finansowego dla rodzin mających na utrzymaniu dzieci oraz osób sprawujących opiekę nad członkami rodziny wymagającymi wsparcia.
System świadczeń rodzinnych obejmuje różne rodzaje świadczeń, których przyznanie uzależnione jest od spełnienia określonych warunków, w szczególności kryterium dochodowego.
Rodzaje świadczeń rodzinnych
Do świadczeń rodzinnych należą:
Zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego:
• dodatek z tytułu urodzenia dziecka
• dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego
• dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka
• dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej
• dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego
• dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
• dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego
• jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka.
Świadczenia opiekuńcze:
• zasiłek pielęgnacyjny
• świadczenie pielęgnacyjne
• specjalny zasiłek opiekuńczy.
Świadczenie rodzicielskie.
Wnioski o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na nowy okres świadczeniowy można składać w wyznaczonych terminach w formie papierowej lub elektronicznej.
Okres świadczeniowy trwa od 1 listopada danego roku do 31 października roku następnego.
Wnioski można składać:
• od 1 lipca – elektronicznie
• od 1 sierpnia – w formie papierowej.
Wnioski mieszkańców miasta Bochnia w formie papierowej przyjmowane są w siedzibie MOPS w Bochni, ul. Kolejowa 14, pokój nr 2, w godzinach 7:30–15:00.
Wnioski elektroniczne można składać za pośrednictwem:
• portalu Emp@tia
• bankowości elektronicznej
• PUE ZUS
• Profilu Zaufanego
• e-Doręczeń.
Wnioski można również przesyłać pocztą tradycyjną.
Terminy wypłat
• wnioski złożone do 31 sierpnia – wypłata do 30 listopada
• wnioski złożone we wrześniu i październiku – wypłata do końca grudnia
• wnioski złożone w listopadzie i grudniu – wypłata do końca lutego następnego roku.
Komu przysługują świadczenia
Świadczenia rodzinne przysługują:
• obywatelom polskim,
• cudzoziemcom spełniającym określone warunki pobytu i zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zasiłek rodzinny
Zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dziecka.
Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:
• 95,00 zł – na dziecko do 5 roku życia,
• 124,00 zł – na dziecko powyżej 5 roku życia do 18 roku życia,
• 135,00 zł – na dziecko powyżej 18 roku życia do 24 roku życia.
Komu przysługuje zasiłek rodzinny
Zasiłek rodzinny przysługuje:
• rodzicom, jednemu rodzicowi lub opiekunowi prawnemu dziecka
• opiekunowi faktycznemu dziecka
• osobie uczącej się.
Zasiłek przysługuje do ukończenia przez dziecko:
• 18 roku życia
• 21 roku życia – w przypadku kontynuowania nauki
• 24 roku życia – w przypadku kontynuowania nauki i posiadania orzeczenia o niepełnosprawności.
Kiedy zasiłek rodzinny nie przysługuje
Zasiłek rodzinny nie przysługuje, jeżeli:
• dziecko lub osoba ucząca się pozostaje w związku małżeńskim
• dziecko zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy zastępczej
• osoba ucząca się przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie
• pełnoletnie dziecko lub osoba ucząca się ma prawo do zasiłku rodzinnego na własne dziecko
• osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne od drugiego rodzica (z wyjątkami przewidzianymi w szczególnych sytuacjach)
• członkowi rodziny przysługuje na dziecko świadczenie rodzinne za granicą (z wyjątkami wynikającymi z przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego).
Kryterium dochodowe
Prawo do zasiłku rodzinnego uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego.
Zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli:
• dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza - 674,00 zł,
• w przypadku dziecka z niepełnosprawnością – 764,00 zł.
Osoby spełniające warunki do otrzymania zasiłku rodzinnego mogą, w zależności od swojej sytuacji rodzinnej i życiowej, ubiegać się również o następujące dodatki do zasiłku rodzinnego:
Dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka
Wniosek o dodatek z tytułu urodzenia dziecka składa się do ukończenia przez dziecko pierwszego roku życia.
Przysługuje matce lub ojcu albo opiekunowi prawnemu dziecka.
Dodatek przysługuje jednorazowo, w wysokości 1000,00 zł.
W przypadku wystąpienia o przysposobienie więcej niż jednego dziecka lub urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu dodatek przysługuje na każde dziecko.
Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego
Dodatek przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres:
• 24 miesięcy kalendarzowych
• 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu
• 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Osobie uprawnionej przysługuje jeden dodatek w wysokości 400,00 zł miesięcznie niezależnie od liczby dzieci pozostających pod jej opieką.
Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka
Dodatek przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:
• drugi z rodziców dziecka nie żyje
• ojciec dziecka jest nieznany
• powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.
Dodatek przysługuje również osobie uczącej się, jeżeli oboje rodzice osoby uczącej się nie żyją.
Dodatek przysługuje w wysokości 193,00 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 386,00 zł na wszystkie dzieci.
W przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności kwotę dodatku zwiększa się o 80,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 160,00 zł na wszystkie dzieci.
W przypadku gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwot, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, kwotę dodatku zwiększa się o 50,00 zł na dziecko, nie więcej jednak niż o 100,00 zł na wszystkie dzieci.
W przypadku wyboru dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, dodatek, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje na żadne dziecko w rodzinie.
Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej
Dodatek przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.
Dodatek przysługuje w wysokości 95,00 zł miesięcznie na trzecie i na następne dzieci uprawnione do zasiłku rodzinnego.
Dodatek z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka
Dodatek przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na pokrycie zwiększonych wydatków związanych z rehabilitacją lub kształceniem dziecka w wieku:
• do ukończenia 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności
• powyżej 16. roku życia do ukończenia 24. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Dodatek przysługuje miesięcznie w wysokości:
• 90,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia
• 110,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5. roku życia do ukończenia 24. roku życia.
Dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego
Dodatek przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.
Dodatek przysługuje również na dziecko rozpoczynające roczne przygotowanie przedszkolne.
Dodatek przysługuje raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego albo rocznego przygotowania przedszkolnego, w wysokości 100,00 zł na dziecko.
Wniosek o wypłatę dodatku składa się do dnia zakończenia okresu zasiłkowego, w którym rozpoczęto rok szkolny albo roczne przygotowanie przedszkolne.
Wniose złożony po terminie pozostawia się bez rozpatrzenia.
Dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania
Dodatek przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się:
• w związku z zamieszkiwaniem w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły ponadpodstawowej lub szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także szkoły podstawowej w przypadku dziecka lub osoby uczącej się, legitymującej się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności - w wysokości 113 zł miesięcznie na dziecko albo
• w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadpodstawowej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadpodstawowej - w wysokości 69 zł miesięcznie na dziecko.
Dodatek przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego.
Szczegółowe informacje dotyczące prawa do wyżej wymienionych świadczeń dostępne są na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pod adresem https://www.gov.pl/web/rodzina/wiadczenia-rodzinne
Wnioski o świadczenia rodzinne są dostępne na stronie internetowej pod adresem https://www.gov.pl/web/rodzina/wzory-wnioskow-o-swiadczenia-dla-rodzin-aktualizacja-na-dzien-29052018-r-do-stosowania-takze-na-okres-20182019
Podstawa prawna